Κοινόχρηστα
Βιώσιμες πόλεις και κοινόχρηστα: το SDG 11 στην πολυκατοικία
Οι στόχοι βιώσιμης ανάπτυξης του ΟΗΕ, τα γνωστά UN SDGs, ακούγονται συχνά σαν υπόθεση υπουργείων. Στην Ελλάδα, όμως, η πόλη είναι πρώτα πολυκατοικία: εκεί μοιράζονται τα κοινόχρηστα, εκεί ψηφίζεται μια επισκευή και εκεί ένας γείτονας είτε ενημερώνεται εγκαίρως είτε μένει στο σκοτάδι. Ο στόχος που ταιριάζει πιο άμεσα σε ένα εργαλείο κατοίκων είναι το SDG 11: βιώσιμες πόλεις και κοινότητες. Η διαφανής διαχείριση δεν «σώζει τον πλανήτη» από μόνη της· επιτρέπει στην κοινότητα του κτιρίου να οργανωθεί με αειφορία.
Από την πόλη στο κλιμακοστάσιο
Το SDG 11 μιλά για οικισμούς χωρίς αποκλεισμούς, ασφαλείς, ανθεκτικούς και βιώσιμους. Αυτό δεν αρχίζει από το δημαρχείο. Αρχίζει όταν οι ιδιοκτήτες βλέπουν τα ίδια ποσά, όταν μια διαρροή ανακοινώνεται σε όλους και όταν μια απόφαση για το κτίριο καταγράφεται αντί να χάνεται σε μηνύματα. Η διαχείριση κοινοχρήστων πολυκατοικίας είναι, με αυτή την έννοια, μικρή αστική πολιτική: κανόνες, λογοδοσία και συμμετοχή στον ίδιο χώρο όπου ζούμε.
Στο koinohrista.gr αυτό μεταφράζεται σε συγκεκριμένα πράγματα: έξοδα με αποδείξεις, χιλιοστά, ψηφοφορίες, έγγραφα και ειδοποιήσεις email σε ιδιωτικό σύνδεσμο του κτιρίου. Δεν είναι πλατφόρμα «πράσινων υπηρεσιών». Είναι κοινός πίνακας, ώστε οι άνθρωποι να εμπιστεύονται ο ένας τον άλλον και μετά να μπορούν να συνεννοηθούν, όπως εξηγεί και το άρθρο πώς το Κοινόχρηστα ενώνει τους ανθρώπους.
Βιωσιμότητα (Sustainability) στην πολυκατοικία
Η λέξη sustainability, στα ελληνικά βιωσιμότητα ή αειφορία, δεν είναι αφίσα στον τοίχο της εισόδου. Είναι το σύνολο μικρών αποφάσεων που επαναλαμβάνονται: πώς πληρώνονται τα κοινά, πώς ενημερώνονται οι απόντες, πώς μοιράζεται ένα μεγάλο έργο και πώς μια ιδέα (ανακύκλωση, μόνωση, φορτιστής) γίνεται απόφαση και όχι καβγάς. Τέσσερις στόχοι του ΟΗΕ αγγίζουν αυτό το επίπεδο. Ο κύριος είναι ο SDG 11. Συμπληρωματικοί είναι ο SDG 12, ο SDG 3 και ο SDG 7.
SDG 11, βιώσιμες πόλεις και κοινότητες (κύριος στόχος)
Εδώ ανήκει σχεδόν ό,τι κάνει μια πολυκατοικία να λειτουργεί ως κοινότητα και όχι ως διάδρομος αγνώστων. Η κοινωνική συνοχή στη γειτονιά ξεκινά από το ίδιο το κτίριο: οι άνθρωποι γνωρίζουν ποιος διαχειρίζεται, τι πληρώθηκε και τι εκκρεμεί. Η διαφάνεια στη διαχείριση, αποδείξεις, υπόλοιπα, κατανομή με χιλιοστά, μειώνει την καχυποψία που δηλητηριάζει τις συνελεύσεις.
Η ασφάλεια έχει και αυτή πρακτική μορφή. Έγκαιρη επικοινωνία για διακοπή νερού, βλάβη ασανσέρ ή εργασίες στην είσοδο δεν είναι «πράσινο μάρκετινγκ»· είναι φροντίδα για όσους μένουν στο κτίριο, ιδίως ηλικιωμένους και οικογένειες. Το ίδιο ισχύει για τη συνδιοργάνωση: βάψιμο, συντήρηση λέβητα, καθαρισμός αυλής ή κοινή προσπάθεια ανακύκλωσης χρειάζονται ημερομηνία, υπευθύνους και αρχείο. Η ψηφοφορία πολυκατοικίας με Ναι, Όχι ή Λευκή και καταγραφή αποτελέσματος δίνει σε αυτές τις ενέργειες νομιμοποίηση, αντί να μένουν σε ένα γκρουπ που οι μισοί δεν διαβάζουν.
SDG 12, υπεύθυνη κατανάλωση και παραγωγή
Ο στόχος 12 αφορά λιγότερα απόβλητα και πιο λογική χρήση πόρων. Σε μια πολυκατοικία αυτό φαίνεται στην ανακύκλωση, στην κοινή παραγγελία υλικών και στην κουλτούρα «να μην αγοράσουμε όλοι το ίδιο εργαλείο που θα χρησιμοποιηθεί δύο φορές τον χρόνο». Το Κοινόχρηστα δεν είναι αγορά δανεισμού αντικειμένων ούτε κατάλογος αγγελιών. Αυτό που υπάρχει είναι κανάλι επικοινωνίας και αποφάσεων: ανακοίνωση, έγγραφο, ψηφοφορία για μια πρωτοβουλία του κτιρίου.
Αν οι γείτονες εμπιστεύονται τα νούμερα και έχουν κοινό χώρο ενημέρωσης, είναι ευκολότερο να οργανώσουν κάδους, να συμφωνήσουν κανόνες για ογκώδη ή να συνεννοηθούν εκτός εφαρμογής για ένα δάνειο τρυπανιού. Η εφαρμογή ανοίγει τον δρόμο· δεν αντικαθιστά την καλή γειτονία.
SDG 3, καλή υγεία και ευημερία
Η μοναξιά στην πόλη συχνά κρύβεται πίσω από μια πόρτα στον ίδιο όροφο. Ένα κτίριο όπου οι κάτοικοι ενημερώνονται, ψηφίζουν και βλέπουν τα ίδια έγγραφα είναι λιγότερο απομονωτικό από ένα κτίριο όπου όλα περνούν από έναν διαχειριστή και τρία τηλέφωνα. Η αλληλεγγύη, βοήθεια σε ηλικιωμένο γείτονα, ειδοποίηση όταν λείπει κάποιος, συνεννόηση σε έκτακτη ανάγκη, δεν είναι λειτουργία λογισμικού. Προϋποθέτει, όμως, να ξέρουν οι άνθρωποι ο ένας τον άλλον αρκετά ώστε να ζητήσουν ή να προσφέρουν βοήθεια.
Τα email και ο σύνδεσμος του κτιρίου κρατούν στην ενημέρωση και όσους δεν ανοίγουν το Viber. Αυτό είναι το μέγιστο που μπορεί να ισχυριστεί ένα εργαλείο κοινοχρήστων για την ευημερία: λιγότερη αδιαφάνεια, περισσότερη κοινή πληροφορία, καλύτερες προϋποθέσεις για δίκτυο στήριξης.
SDG 7, φθηνή και καθαρή ενέργεια
Φωτοβολταϊκά στην ταράτσα, θερμομόνωση, αλλαγή λέβητα ή κοινοί φορτιστές ηλεκτρικών αυτοκινήτων είναι συλλογικές αποφάσεις με κόστος που μοιράζεται σε χιλιοστά. Χωρίς αρχείο προσφορών και χωρίς ψηφοφορία, τέτοια έργα είτε δεν ξεκινούν είτε ξεκινούν με καχυποψία. Εδώ βοηθά το καταστατικό ως PDF στα έγγραφα, οι προσφορές δίπλα του και μια πρόταση με καταγεγραμμένο αποτέλεσμα.
Το Κοινόχρηστα δεν υπολογίζει κιλοβατώρες ούτε σχεδιάζει εγκατάσταση. Υπολογίζει πώς θα μοιραστεί το έξοδο σύμφωνα με τα χιλιοστά και κρατά την απόφαση ορατή σε όλους. Για ένα έργο ενέργειας, αυτό συχνά είναι το σημείο που κολλάει η πολυκατοικία, όχι η τεχνολογία.
Πώς τα πραγματικά εργαλεία επιτρέπουν αυτά τα αποτελέσματα
Η χαρτογράφηση στους SDGs έχει νόημα μόνο αν μείνει ειλικρινής. Η εφαρμογή Κοινόχρηστα καλύπτει τη διαχείριση ενός κτιρίου: κοινόχρηστα, αποδείξεις, χιλιοστά, ψηφοφορίες, έγγραφα και email. Από εκεί προκύπτουν οι συνέπειες για τη βιωσιμότητα.
Τα έξοδα με PDF απόδειξης και ποσό ανά ιδιοκτήτη κάνουν τη διαχείριση ελέγξιμη. Τα χιλιοστά δίνουν δίκαιο μερίδιο όταν έρθει μια ενεργειακή αναβάθμιση ή μια κοινή επισκευή. Οι ψηφοφορίες μετατρέπουν μια ιδέα σε απόφαση. Τα έγγραφα κρατούν καταστατικό, πρακτικά και προσφορές στον ίδιο σύνδεσμο. Τα email φτάνουν σε όσους πρέπει να μάθουν κάτι εγκαίρως, από μια βλάβη μέχρι την ημερομηνία εργασιών. Κανένα από αυτά δεν είναι «αγορά διαμοιρασμού» ή ενεργειακή πλατφόρμα. Όλα είναι προϋποθέσεις για να δράσει η κοινότητα του κτιρίου.
Πρακτικά βήματα για διαχειριστές και ιδιοκτήτες
Αν θέλετε το κτίριο να λειτουργεί πιο κοντά στο πνεύμα του SDG 11, ξεκινήστε από τα βασικά της τάξης. Καταχωρήστε ιδιοκτήτες και χιλιοστά. Ανεβάστε το καταστατικό. Κάθε νέο κοινόχρηστο να έχει τίτλο, ημερομηνία, σύνολο και απόδειξη. Όταν προκύψει θέμα, ανακύκλωση στην είσοδο, μόνωση, αλλαγή παρόχου, ανοίξτε πρόταση αντί να το συζητάτε μόνο στο κλιμακοστάσιο. Κρατήστε το αποτέλεσμα. Δείτε και το δωρεάν πρόγραμμα κοινοχρήστων για το τι καλύπτει σήμερα ένα κτίριο χωρίς κάρτα.
Για εταιρείες διαχείρισης που έχουν πολλά κτίρια υπάρχει πλάνο Enterprise. Επικοινωνία στο hello@koinohrista.gr. Για μία πολυκατοικία, η χρήση είναι δωρεάν.